ENERGOSPOLITIS.GR

Της Νατάσσας Γρατσάνη

Μέσα από το τελευταίο σκάνδαλο που ξέσπασε στον πολιτικό κόσμο, σχετικά με την τροπολογία του κ. Φλωρίδη που ήρθε προς ψήφιση λίγο πριν τις γιορτές και της οποίας ,πρώτη, έκανε χρήση η Υπουργός κ. Όλγα Κεφαλογιάννη και αφορά ζητήματα οικογενειακού δικαίου, αναδεικνύονται δύο ζητήματα.

Το πρώτο είναι το ποιος τελικά είναι ο Νομοθέτης ή η νομοθετική εξουσία, πως και με ποιους σκοπούς αυτή λειτουργεί.

Το δεύτερο αφορά κάτι πιο βαθύ και θεσμικό και είναι το περί Δημοκρατίας ζήτημα.

Τελικά ποια είναι εκείνα τα πρόσωπα που νομοθετούν;

Στην συζήτηση που βρίσκεται τώρα στην δημόσια σφαίρα και θα μείνουμε σε αυτή ως παράδειγμα του τι πραγματικά συμβαίνει στον νομοθετικό κόσμο και γιατί αρκετοί νόμοι στην πράξη δεν μπορούν να εφαρμοστούν, ακόμη και αν θεωρήσουμε ότι έχουν καλή πρόθεση.

Με νόμο Τσιάρα (ν.4800/2021) ήρθε στο Ελληνικό Κοινοβούλιο ο νόμος περί συνεπιμέλειας. Ναι, με τον ίδιο κ. Τσιάρα που σήμερα εμφανίζεται ως Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και τότε ως Υπουργός Δικαιοσύνης.

Και εδώ ανακύπτει το πρώτο ερώτημα: Τι επαγγέλεται ο κ. Τσιάρας; Είναι γιατρός – μικροβιολόγος, βιοπαθολόγος. Δεν είναι νομικός, ούτε κοινωνικός λειτουργός, ούτε και παιδοψυχολόγος.

Επίσης, κατά την συζήτηση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, τότε, πήρε τον λόγο ο κ. Γιάννης Λοβέρδος, που στην συζήτηση για το νομοσχέδιο διατύπωνε με στόμφο ότι ένας κακοποιητικός σύζυγος μπορεί να είναι καλός μπαμπάς. Δήλωση που προκάλεσε αντιδράσεις και μάλιστα χωρίς καμία επιστημονική επάρκεια και, για ένα τόσο λεπτό ζήτημα, ακούστηκε αυτό από έναν δημοσιογράφο και βουλευτή που με αυτή την οπτική ψήφισε υπερ της συνεπιμέλειας.

Αν το σκεφτούμε λογικά, έχουμε έναν γιατρό να νομοθετεί για νομικά ζητήματα οικογενειακού δικαίου και έναν δημοσιογράφο να εκφέρει κρίσεις για το ποιος είναι καλός ή κακός γονέας. Ακόμη και οι δικηγόροι, που έχουν νομική κατάρτιση, δεν έχουν απαραίτητα παιδοψυχολογική ή κοινωνιολογική εξειδίκευση. Το αποτέλεσμα είναι νομοθεσία που αγνοεί το πιο κρίσιμο στοιχείο: το συμφέρον του παιδιού.

Ο νόμος περί συνεπιμέλειας δημιουργεί σοβαρές εντάσεις: παιδί που κάθε δύο μέρες πρέπει να αλλάζει περιβάλλον, ακόμα και αν δεν το θέλει, και συχνά σε πολύ τρυφερές ηλικίες. Οι κακοποιημένες μητέρες εκβιάζονται να παραμείνουν σε επικίνδυνα περιβάλλοντα για να μην «ταλαιπωρήσουν» τα παιδιά, οι πατεράδες επίσης εκβιάζονται συχνά για να μην βρεθούν αντιμέτωποι με τα παράδοξα της Ελληνικής Δικαιοσύνης καθώς ο νόμος της συνεπιμέλειας θεωρείται από την αρχή ο κανόνας και όχι μόνο αν συμφωνούν οι γονείς.

Μέσα στα παράδοξα της Ελληνικής Δικαιοσύνης είναι και το δόγμα ότι και ένας κακός γονέας είναι καλός για το παιδί και πρέπει να είναι στην ζωή του χωρίς περιορισμούς. Χωρίς παρουσία κοινωνικής λειτουργού (ας μην επεκταθούμε στην λειτουργία αυτών, τα βλέπουμε στην καθημερινότητα ) ή παιδοψυχολόγου, ναι βγάζει αυτό το-απορίας άξιο-συμπέρασμα η Δικαιοσύνη και αποφασίζει βάσει αυτού.

Σήμερα, ένας νομικός και νυν Υπουργός Δικαιοσύνης, ο κ. Φλωρίδης υπό την πίεση, όπως φαίνεται της κ.Όλγας Κεφαλογιάννη, επίσης Υπουργού, η οποία να αναφέρουμε εδώ ότι δεν ψήφισε τον νόμο περί συνεπιμέλειας χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει κάτι για την ισχύ και εφαρμογή του νόμου, φέρνει προς ψήφιση μια τροποποίηση του προηγούμενου νόμου και μάλιστα σε νομοσχέδιο που αφορά τον ΟΠΕΚΕΠΕ, νύχτα, χωρίς δημόσια διαβούλευση, κοινώς στα «μουλωχτά». Και μάλιστα η πρώτη που κάνει χρήση αυτού είναι η κ.Κεφαλογιάννη.

Τι μας λέει αυτή η τροποποίηση εν ολίγοις; Ότι αν ένας γονέας, δεν συμφωνεί με την απόφαση που δίνει συνεπιμέλεια μπορεί, να μην πάει στο Εφετείο (όπου με βάση τα δικαστικά δεδομένα θα εκκρεμεί η υπόθεση περίπου 2 χρόνια) αλλά να ξαναγυρίσει στον α’ δικαιοδοτικό βαθμό και να ζητήσει από την αρχή να εξεταστεί η υπόθεση. Και όλα αυτά τα δικαστικά πέρα-δώθε θα γίνονται χωρίς να υπολογίζουμε τον σκοπό του νόμου, που είναι το συμφέρον του παιδιού. Ποιανού συμφέρον εξυπηρετεί αυτή η τροποποίηση; Εννοείται του γονέα, χωρίς καμία παιδοκεντρική προσέγγιση , όπως καμία παιδοκεντρική προσέγγιση δεν έχει η συνεπιμέλεια, έτσι άνευ όρων.

Ακόμη και το επιχείρημα ότι η τροποποίηση αυτή θα «εξυπηρετήσει την κοινωνία», όπως υποστηρίζει ο κ. Φλωρίδης, δεν πείθει. Το συμφέρον του παιδιού δεν μπορεί να αντικατασταθεί από θεωρητικές γενικεύσεις για το κοινωνικό καλό. Οι νόμοι πρέπει να έχουν ηθική, κοινωνική, ψυχολογική και επιστημονική τεκμηρίωση. Όταν αυτή λείπει, δημιουργούνται περισσότερα προβλήματα απ’ όσα επιλύονται. Αξίζει να τονίσουμε δε, πως ακόμα και αν ψηφιστούν από πλειοψηφία στη Βουλή, αυτό δεν καθιστά τον νόμο «σωστό» ή «ηθικό».

Όπως επίσης, η αστάθεια και η συνεχής αλλαγή νόμων δείχνουν ότι η πολιτική εξουσία συχνά δρα χωρίς συνεκτική στρατηγική. Όταν ένας υπουργός μπορεί να αλλάξει τους νόμους του προκατόχου του όποτε θέλει, χωρίς τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα, η κοινωνία και τα παιδιά γίνονται απλώς πειραματόζωα μιας ανεξέλεγκτης νομοθετικής πρακτικής.

Θεσμικό Πρόβλημα – Περί Δημοκρατίας ο Λόγος

Η δημοκρατική διαδικασία πλήττεται όταν τροποποιήσεις νομοθεσίας εισάγονται «στα μουλωχτά», νύχτα, χωρίς διαβούλευση, μόνο και μόνο για να εξυπηρετηθεί το προσωπικό συμφέρον ενός υπουργού ή μιας πολιτικής παρέμβασης. Το γεγονός ότι μια νομοθετική πλειοψηφία (ΝΔ-ΚΚΕ) ψήφισε τον νόμο δεν αρκεί για να νομιμοποιήσει την έλλειψη θεσμικής συνέπειας.

Η κοινωνία οφείλει να απαιτεί ότι η δικαιοσύνη, η νομοθεσία και οι θεσμοί δεν θα αγνοούν τον πιο αδύναμο συμμετέχοντα.

Νόμοι που ψηφίζονται με γνώμονα ότι, ο προηγούμενος, σε κάποιον βουλευτή δεν αρέσει κατά την εφαρμογή του ή άλλαξαν οι συνθήκες και τώρα πρέπει να νομοθετήσουμε αλλιώς καταρρίπτοντας κάθε αιτιολογική έκθεση βάσει της οποίας ψηφίστηκαν αφήνουν στην κοινωνία την αίσθηση ότι όλα λειτουργούν υπέρ μιας μειοψηφίας ή αλλιώς ολιγαρχίας, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι οι βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου εισέρχονται και προσέρχονται σε αυτό με σκοπό να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα του Ελληνικού Λαού τον οποίο υπηρετούν, να διαμορφώσουν ένα ισχυρό κράτος δικαίου αλλά και την συνέχεια αυτού και να δημιουργούν αίσθημα ασφάλειας στην κοινωνία στο σύνολο της.

Με την ίδια λογική, γιατί να μην θεωρήσει κάποιος λοιπόν, ότι και η συνεπιμέλεια ψηφίστηκε με σκοπό όχι το συμφέρον του παιδιού αλλά το συμφέρον κάποιων λίγων και ισχυρών;

Και σε μια γενικότερη θεώρηση, γιατί οι νόμοι που ψηφίζονται απ΄την πλειοψηφία, που όπως κορυφαίος Υπουργός έσπευσε να μας υπενθυμίσει, πως εκείνη αποφασίζει ποιος είναι αθώος ή ένοχος, τι είναι νόμιμο ή όχι και τις τύχες ενός ολόκληρου λαού ενίοτε, να μην αποσκοπούν αποκλειστικά και μόνο στην ικανοποίηση μιας μειοψηφίας και μάλιστα ντυμένης με τον δημοκρατικό μανδύα μιας πλειοψηφίας βουλευτών που ανήκουν στην Κυβερνώσα παράταξη;

Το είδαμε με τον ν.5026/2023 που ψηφίστηκε την 28^η Φεβρουαρίου 2023 (!) λίγο πριν το έγκλημα στα Τέμπη και αφορά το δικαίωμα να μην δηλώνονται μετρητά που υπάρχουν στο σπίτι, ακόμα κι αν ξεπερνούν τα 30.000 €,ούτε κοσμήματα, πίνακες, έργα τέχνης ή άλλα κινητά περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας στη δήλωση περιουσιακής κατάστασης.

Το είδαμε με την τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή τον Μάιο του 2025 και ενσωματώθηκε σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης σχετικά με τη δυνατότητα πολιτικών προσώπων και παρένθετων προσώπων (π.χ. σύζυγοι, συγγενείς) να συμμετέχουν ή να έχουν μερίδια/επενδύσεις σε εταιρείες με έδρα στο εξωτερικό — συμπεριλαμβανομένων εταιρειών με offshore χαρακτηριστικά.

Και σε πόσα άλλα δεν είδαμε ακόμη και δεν γνωρίζουμε γιατί ψηφίζονται νύχτα, ανάμεσα σε άλλα νομοθετήματα και δεν έχουμε εικόνα ποιον και τι εξυπηρετούν.

Συμπερασματικά, ο νόμος δεν είναι απλώς ένα εργαλείο ρύθμισης σχέσεων, καταστάσεων, καθημερινότητας. Είναι ένα καθρέφτισμα του τρόπου που η κοινωνία και το κράτος σέβονται ή αγνοούν τους πιο αδύναμους πολίτες. Χωρίς τεκμηρίωση, σταθερότητα και προτεραιότητα στο πραγματικό συμφέρον της κοινωνίας, η «προστασία» που υπόσχεται η νομοθεσία γίνεται ειρωνική: οι μεγάλοι παίζουν με τη ζωή των μικρών.

Και γι’αυτό συνήθως καταλήγουμε στο ότι η Δικαιοσύνη δεν λειτουργεί καθώς τα εργαλεία που της δίνουν δεν λειτουργούν και πολλές φορές είναι πέραν κάθε λογικής αλλά και το κοινό περί Δικαίου αίσθημα πηγαίνει περίπατο.